Kua tukuna te hukihukinga Tau 0-10 Pūmanawa Tangata hei wānanga
2 Āpireira 2026
E tipu e rea mō ngā rā o tōu ao.
Ko tō ringa ki ngā rākau a te Pākehā hei oranga mō tō tinana.
Ko tō ngākau ki ngā taonga a ō tīpuna Māori hei tikitiki mō tō māhunga.
Ko tō wairua ki tō Atua, nāna nei ngā mea katoa.
Tā Apirana Ngata
Kua wātea mai te Pūmanawa Tangata, te hukihukinga wāhanga ako mō ngā Tau 0-10 o Te Marautanga o Aotearoa, hei wānanga mō te marea atu ki te Paraire 5 Hune.
Te hukihukinga Pūmanawa Tangata
I tukuna te anga hukihuki me te Tau 0-10 Pūtaiao, Waiora, Toi Ihiihi, Hangarau, Ngā Reo, me Te Reo Pākehā hei wānanga mā te marea i te marama o Hanuere 2026. Ka kapi te wā whakawhitiwhiti kōrero ā te Paraire te 24 o Āpireira 2026.
Ko te Pūmanawa Tangata te whakakapinga o Tikanga ā‑Iwi i Te Marautanga o Aotearoa. I te wā e whanakehia ana te wāhanga ako hukihuki, ko Te Ao Māori te tapanga, heoi i kitea ko te Pūmanawa Tangata te tapanga e whakaata ana i te hōkaitanga me te whānuitanga o ngā ara akoranga.
Kua āta tirohia e mātou te tuhinga hukihuki o Pūmanawa Tangata e kite ai te ao Māori ki ngā wāhanga matua pērā ki te Tangata Porihanga, te Hītori, ngā Raraupori me te Ōhanga, te whakapakari hoki i ngā āheinga a ngā mokopuna me te tautoko i te matatika, i te whaimōhio o te whai wāhitanga i roto i tēnei ao matatini, ki tēnei ao rerekē hoki.
I tēnei wā he tuhinga hukihuki e rite ana mō ngā kura auraki me ngā kura, hei whakaaroaro, hei tuku urupare hoki, me tā mātou whakahau i ngā kura me ngā kura auraki kia whai wāhi mai ki te wānanga nei.
Ko ngā urupare me ngā tirohanga whānui katoa ka āta whakaarohia, me te whaimōhio ki ngā whakatika ki ngā kōrero i mua i te whakaotinga o te marautanga katoa i waenga i te tau 2026.
I roto i te Pūmanawa Tangata, ka ako ngā mokopuna ki te tūhura i ngā ōritenga me ngā rerekētanga o ngā tikanga ahurea, ngā hītori, ngā tirohanga ā-ao, me ngā wheako tangata puta noa i te wā me te wāhi.
Mā tēnei e whakarite i ngā mokopuna mō ngā ara akoranga mātāmua i roto i ngā kaupapa pērā i te Hītori, te Matawhenua, te akoranga Ōkawa, te Ōhanga me te akoranga Pakihi.
Wā arotake
E rapu ana mātou i ngā urupare mai i ngā kaiako me ngā tumuaki e whakamahi ana i Te Marautanga o Aotearoa i roto i ō rātou kura auraki, kura hoki, me te maha hoki o ngā ara ki te whakarato urupare:
- rūri ā-ipurangi
- ngā tāpaetanga ki tā mātou
- whakangungu ā-rohe mō ngā kura, kura auraki, whānau me te Curriculum Advisory Service (tae atu ki te 24 o Āpirera): Rēhita mai ki konei
- tuihono me ngā kura: Rēhita mai ki konei
- tuihono me ngā whānau: Rēhita mai ki konei
- whakangungu mō ngā kaiako mā roto i te Kahu Pūtoi.
Ka kati te wā arotake hei te Paraire 5 Hune 2026.
Te Wātaka mō te whakatinanatanga o TMoA
Ko te whakatinanatanga o te marautanga Tau 0-10 kua wāwāhitia ki ngā wāhanga e toru whakaputa ai i te 2026, te 2027 me te 2028:
- 2026: Ko ngā Tau 0-10 Te Reo Rangatira me te Pāngarau me whakaako i te tīmatanga o te 2026, i tua atu i ērā kura e whakahaeretia ana mā tētahi poari kura motuhake (tirohia a raro).
- 2027: Ko ngā Tau 0-8 Pūtaiao, Pūmanawa Tangata, me te Waiora me tīmata te whakaako mai i te Wāhanga tuatahi, 2027. Ko ngā Tau 9-10 wāhanga ako me tīmata te whakaako mai i te Wāhanga tuatahi, 2027.
- 2028: Ko ngā kōrero Tau 0-8 mō te Toi Ihiihi, te Hangarau, Ngā Reo, me Te Reo Pākehā me tīmata te whakaako mai i te Wāhanga tuatahi, 2028.
Kua whakarāpopototia te wātaka mō te whakatinanatanga o te Marautanga ā-Motu i konei:
Kaupapa Māori
Ko te marautanga kua whakahoutia mō ngā Tau 0-10 Te Reo Rangatira, te Pāngarau, te English, me te Mathematics and Statistics (tae atu ki ngā here kei te aromatawai me te assessment) me tīmata te whakatinana mai i te tīmatanga o te 2026 i tua atu i aua kura e whakahaeretia ana e te poari kura motuhake.
Ko ngā kura e whakahaeretia ana e tētahi poari kura motuhake hei te tīmatanga o 2027 whakatinana ai. Ko te whakamārama o te poari kura motuhake e kī ana ko te poari ko tētahi o ngā whakamārama e whai ake nei:
- he kura kaupapa Māori
- he kura motuhake e ahurei ana te āhuatanga ki te hapū, ki te iwi rānei, e noho ana rānei i raro i te maru o Ngā Kura ā-Iwi o Aotearoa
- he kura tāuke ā-kāwanatanga e motuhake ana te āhuatanga ki te hapū, ki te iwi rānei.
Ko te wā whakawhiti mō ngā poari kura motuhake kia whai wāhi ai te Karauna ki te mahi ngātahi me ngā ratonga mātauranga Kaupapa Māori mā ō rātou māngai i mua mai i te pānga o ēnei whakataunga ki runga i tō rātou kura.
Ko te tikanga o tēnei ko ngā kura e whakahaeretia ana e te poari kura motuhake ka wātea ki te whakaako tonu i te marautanga onāianei (i.e. tērā e whakaakohia ana i te 2025), ā, ka wātea hoki ki te whakamahi i te assessment, te aromatawai me ngā tikanga pūrongo onāianei. Ka wātea rātou ki te whakaako i te marautanga kua whakahoutia me ngā taputapu hou ā te 2026 ina hiahiatia.
Ngā rauemi
E hoahoa ana mātou i ngā momo taputapu me ngā rauemi ki te āwhina i a koe ki te tūhura, ki te mahere me te whakaako i Te Marautanga o Aotearoa e whakahoutia nei.
Pātai
Mehemea he pātai āu, tēnā tuku īmera mai ki a: [email protected].