Skip to main content

TMoA - Te Waiora - Te Iho

‘He taonga tonu ā tātou tamariki, he taonga anō te noho ora mai a te tangata ki tēnei ao. Ko ngā tamariki ō tātou rangatira mō āpōpō. Mā te tiaki, mā te ropiropi, ka puta te oranga ki a tātou katoa.’1

<img src="/images/decorative.jpg" alt="" />

Te Iho

‘He taonga tonu ā tātou tamariki, he taonga anō te noho ora mai a te tangata ki tēnei ao. Ko ngā tamariki ō tātou rangatira mō āpōpō. Mā te tiaki, mā te ropiropi, ka puta te oranga ki a tātou katoa.’1 

Te Pūtake

Kei Te Waiora ngā mōhiotanga, ngā pūkenga me ngā aronga mō ngā mokopuna, e pakari ai Te Whare Tapa Whā. Ka rarangahia ngā māramatanga me ngā mahi e rite ai te mokopuna ki te whakapūmau i te waiora whaiaro me te waiora kiritōpū, ki te whai oranga i ngā horopaki maha, ki te whai hua hoki tana whai wāhi ki ana hapori. 

Ka whakatairangatia te waiora taumano, ā, ka noho ngā mātāpono o Te Hauora hei tūāpapa mō Te Waiora, e hua mai ai te taurite me te aumārire i te ora me te noho. Ko tā Te Hauora, ko ngā hononga rau o Te Whare Tapa Whā, ā, ko tā Te Waiora, ko te whakaata i te taurite hononga i waenga i te tangata, te wāhi me te wheako. Ka whakatōpūhia ai, ka hāpaitia te oranga, te toitūtanga me te hononga ki te taiao, ka noho hoki hei tūāpapa mō te ako mā roto mai i ngā māramatanga nō te ahurea mō te waiora, te manawaroa me te taurite.

Ka āki Te Waiora i te mokopuna ki te whakatinana i ōna āhuatanga tūturu, ki te whakahīhī hoki ki ōna anō āhua. Ka whakatairangahia te ngahau, te angitu, me te māha i roto i te whai wāhitanga ki te nekeneke me ngā mahi ā-tinana. Ka whakapakari hoki i te tūoho whaiaro, te mātau kare ā-roto, me te manawaroa pāpori. Ka miramira a Te Waiora i ngā hononga ahurea ki te taiao, ka whakanui hoki i te wāhi ki ngā mokopuna hei kaitiaki, hei kaikōkiri hoki mō te oranga o Papatūānuku. Nā tana mōhio ki te whakapūmau i tana waiora e rite ai te mokopuna kia whai take ana mahi, kia whai hua hoki ana mahi mō te waiora o tangata kē, o te taiao hoki.  

I roto i ngā mōhiotanga o tēnei kaupapa ka whakaakona, ka ako te mokopuna mō te kai me te taiora, ka whakawhanake i tana mārama mō ngā kōwhiringa kai me ngā ritenga kai e tika ana ki te tautoko i te taiora pai me te ngao mō te tipu me te mahi. Ka tūhura te mokopuna i te tinana me te tipuranga, ka ako mō ngā panonitanga i roto i ngā tau, tae atu ki te tipu, te whanake, me ngā āhua ka whakaaweawe i te waiora tinana me te waiora hinengaro. Ka ako te mokopuna i ngā rautaki mō te haumaru i ngā ritenga o ia rā, i ngā taiao wai, i ngā mahi ā-tinana hoki, me ngā mahi ki te whakamaru, ki te tiaki hoki i tangata kē. Ka whakapai ake i ngā nekehanga tinana, ka māia haere, ka ngahau ake hoki i roto i te whanaketanga o ngā pūkenga nekeneke, te aroā mokowā, me te whakataunga rautata i ngā kēmu me ngā ngohe. Kātahi ka ako te mokopuna kia whakaute, kia ngākau aroha hoki ngā hononga i roto i te mārama o te whakawhiti whakaaro, te tau o te mauri, me te mahitahi ki te whakatika i ngā raru i ngā horopaki pāpori e rerekē ana. 

Kei roto i te tūāpapa o tēnei kaupapa ngā mōhiotanga me ngā mahi e rite ai te mokopuna kia taurite te noho, kia āta whakaarohia ngā whakatau, kia noho hoki hei kaitiaki mōna, mō tangata kē, mō te taiao hoki — ka whakanuia te waiora raumano me ngā hapori taurikura. 

Te Tāhuhu o te Mātauranga, 2000. 

He rauemi tautoko i Te Waiora

Ngā kōnae hei kapo

No files available for download.