Ngā Whenu
- Tiakina te Wairua kia Tipu
- Kia Māhorahora te Ngākau kia Puāwai
- Whakakoria te Tinana kia Ora
- Morimoria te Mauri kia Tau
Te Toi MokopunaKa whakahīhī te mokopuna ki a ia anō. | Ka kaingākau, ka whakapono hoki te mokopuna ki a ia anō, ā, ka pai hoki ia ki ngā panonitanga o tana tuakiri i roto i ngā wheako, i roto hoki i ngā tau. Ka whakahīhī ia ki tōna ahurea, ki ngā taonga tuku iho, ki tana motuhaketanga hoki. Ka mānawatia te whanaketanga me te panoni hei wāhanga mōna. |
|---|---|
Te WhenuTiakina te Wairua kia Tipu | Ka poipoia te waiora whaiaro mēnā ka mōhio te tangata ki a ia anō, ka whai tautoko i roto i ngā panonitanga ka puta i te whanaketanga o te tinana, i ngā whakaawenga o te taiao, me ngā kai pai, ka rongo anō hoki i te haumaru — me te mōhiotanga kia noho haumaru tonu — i tēnei ao hurihuri. Ko ngā aronga matua e toru, ko:
I roto i te māramatanga ki ēnei āhua o te waiora whaiaro, ka rite ake ai te mokopuna ki te tiaki i a ia anō, ki te whakarite i ngā hononga kaha, ki te noho i roto i te waiora me te haumaru, ki te whakaute i tana ahurea, ki te eke panuku hoki me tana manawaroa. |
Te MōhiotangaTe Tuakiri | Ka tautoko tā te mokopuna mōhio ki a ia anō i tana rongo i te māia, i te hononga, me te kaha ki roto tonu i a ia, ā, ka tautoko tērā i te taha kare ā-roto, i te taha hinengaro, i te taha pāpori hoki o tōna waiora. Ka whakapakari ēnei mōhiotanga i tō te mokopuna kiritau me tana whakapono ki a ia anō, arā, ka tautoko i a ia ki te mōhio ki ōna anō āhua, me te kaingākau ki aua āhua me āheinga tūhāhā, e rite ai ia kia māia i te whakaaturanga o ōna whakaaro, o ōna uara me ōna piropiro. Ka ārahi tēnei mōhiotanga i te mokopuna ki te whiriwhiri i ngā kōwhiringa e hāngai ana ki a ia anō. Ka whakapakari tēnei i te manawaroa o te mokopuna kia mauri tau i ngā wā o te panoni, te wero rānei, ā, ka whakamana i a ia kia whai pūtake mō tana tipu, kia whakarite hoki i ana whāinga whaiaro. |
|---|---|
Te Tau 9
Ka mōhio te mokopuna:
| Ka whakaatu te mokopuna i tōna mōhio:
|
|---|---|
Te Tau 10
Ka mōhio te mokopuna:
| Ka whakaatu te mokopuna i tōna mōhio:
|
|---|---|
Te MōhiotangaTe Tipu me te Whanaketanga o te Tinana | Ka tipu, ka whanake hoki te tinana i roto i ngā tau. Ka āwhina tā te mokopuna ako mō ēnei āhua i tana tiaki i tana ora me tana waiora. Kei te mōhio te mokopuna, ko te kai pai me te taiora tētahi ara hei tautoko i te tipuranga, hei aukati i te māuiui, hei whakapiki hoki i te ngao e pīrangitia ana ki te noho, ki te ako, ki te whai wāhi me tana katoa. Ka whakamana tēnei māramatanga i te mokopuna ki te whakatau kōwhiringa i runga i te mōhiotanga mō te tiaki i a ia anō. Ka āwhina i a ia ki te aro ki ngā rerekētanga o te tinana, ki te whai māramatanga ki te take mō aua rerekētanga, ki te urupare hoki ki aua rerekētanga i runga i te tautiaki me te māia. Ka ako te mokopuna ki te kōwhiri i ngā kai e ora ai te tinana, e whakaute ai i ngā uara ahurea, e tautoko ai hoki i te oranga paetawhiti. I tōna mōhio ki a ia anō me tōna mana motuhake e tipu ana, ka kaha haere tō te mokopuna mōhio ki ōna haepapa mō tōna anō waiora tinana i ia rā. Ka kite ia i ngā whakaawenga o te whānau, o te ahurea me ngā tuku ihotanga i te ahunga o ngā whakaaro mō te kai, te mōhio ki tōna tinana, me ngā kōwhiringa e pā ana ki te oranga. Ka mārama hoki te mokopuna ki te hononga i waenga i te oranga tinana me te waiora kare ā-roto — arā, ka mārama ki ngā hua o te ora, ki te korikori me te whakatā hei tautoko i ngā kare ā-roto, i te māia me te ako. Ka akiaki tēnei mōhiotanga i te mokopuna ki te whakaaro arohaehae e pā ana ki ngā karere waiora i te ao pāpāho me te porihanga, tae rā anō ki te wero i ngā angaparuhi tinana e hē ana me te kōrero horihori. Ka poipoia hoki te mokopuna ki te whakaute i ngā āhua, i ngā āheinga me ngā matea rerekē o te tinana, arā, ka whakatairanga i ngā waiaro kauawhi, ka mimiti hoki te hahani mō te kanorau. |
|---|---|
Te Tau 9
Ka mōhio te mokopuna:
| Ka whakaatu te mokopuna i tōna mōhio:
|
|---|---|
Te Tau 10
Ka mōhio te mokopuna:
| Ka whakaatu te mokopuna i tōna mōhio:
|
|---|---|
Te MōhiotangaTe Haumaru | Ka tautoko te mōhio ki te noho haumaru — i te taha tinana, i te taha kare ā-roto me te taha pāpori — i te mokopuna ki te whakawhanake i tana mana motuhake, i tana manawaroa me tana haepapa. Ka ako te mokopuna ki te kite, ki te whakaute hoki i ōna pae whaiaro me ō tangata kē pae whaiaro, ā, ki te whakaaro ki ngā whakataunga haumaru i ngā horopaki rerekē, tae rā anō ki ngā mahi tika i ngā wāhi tuihono. Me rongo te mokopuna i te haumaru i tōna ao e tautoko ai i te taha hinengaro me te taha kare ā-roto o tōna waiora, e wātea ai ia ki te aro ki te ako me te whai hononga pai ki tangata kē. Ka mārama hoki te mokopuna ki te hirahira o te kōkiri whaiaro — te whakaputa i ōna hiahia mōna anō i ngā horopaki e rongo rā ia i te mōrearea. Ka mārama ia, kāore te haumaru i te hāngai ki te manaaki i a ia anake, engari, me manaaki hoki i tangata kē, me whakaatu i te aroha me te tauwhirotanga, me tautoko i ngā mahi e haumaru ai, e kauawhi ai hoki ngā hapori mō te katoa. |
|---|---|
Te Tau 9
Ka mōhio te mokopuna:
| Ka whakaatu te mokopuna i tōna mōhio:
|
|---|---|
Te Tau 10
Ka mōhio te mokopuna:
| Ka whakaatu te mokopuna i tōna mōhio:
|
|---|---|
1 Te Tāhuhu o te Mātauranga, 2000.
He Rauemi Tautoko i Te Waiora
Ngā kōnae hei kapo
No files available for download.